Φέτα

Φετα ‘24

  1. Ζεσταίνω στου 30+
  2. Πυτιά, αφήνω για 40+ λεπτά
  3. Κόβω με αυγοκόφτη, αφήνω 10+ λεπτά να κάτσει
  4. Αδειάζω τυρόγαλο και περνάω από τσαντίλα να φύγει το πολύ τυρόγαλο
  5. Φόρμα για 6+ ώρες
  6. Ζυγισμα 4% αλάτι και στο τενεκέ

Φέτα στη χρονιά του Κουνελιού

Υλικά

  1. Καλούπι δοχείο
  2. Αλάτι χοντρό
  3. Τσαντίλα
  4. Θερμόμετρο χώρου
  5. Αλατόμετρο
  6. Ph-μετρο
  7. Δοχεία των 8 ή και 4 κιλών

Χρήσιμα Στοιχεία

  • Καλουπιού 824 γρ
  • ταψί σαρδέλας-Κατερίνας 675γρ
  • κατσαρόλα inox 1445 γρ
  • 4000 γρ το τυρόπηγμα στο καλούπι σχεδόν γεμάτο
  • Γάλα δυο ημερών οριακό στο άρπαγμα. Χαμηλή θερμοκρασία ψυγείο, καλή καθαριότητα

Διαδικασία

  • Η πήξη στους 33 βαθμούς.
  • Υγρή μαγιά, ένα ανακάτεμα.
  • 50λεπτά, κόψιμο 3x3x, αναμονή 5 λεπτα
  • Καλούπι 3ώρες, γύρισμα, 3ώρες
  • Κρατάω ορό στο ψυγείο
  • Ζύγισμα 70γρ αλάτι/1000γρ τυρί
  • 3 ξερά αλατίσματα
  • Άλμη στην ίδια θερμοκρασία 7%

Φέτα “Φτιάχτο μόνος σου” Τυροκομία

<2023-05-14 Sun>

Υλικά

  1. Καλούπι δοχείο
  2. Αλάτι χοντρό
  3. Τσαντίλα

Ερωτήσεις

  1. Πόσο αλάτι σε ένα κιλό φέτα;

Διαδικασία

  1. Ρίχνουμε λοιπόν την διαλυμένη μαγιά μας μέσα στο γάλα μας που όπως είπαμε είναι στους 35 βαθμούς Κελσίου.
  2. Ανακατεύουμε μετά το γάλα μας για να πάει παντού η μαγιά μας και μετά περιμένουμε γύρω στα 45 λεπτά για να πήξει. Προσοχή δεν ανακατεύουμε ξανά μέχρι να πήξει το γάλα μας. Η (φέτα) δηλαδή το φρέσκο τυρί μας είναι αρχίζει να φτιάχνεται. Κόβουμε όπως κόβουμε ένα γλυκό ταψιού, σε κομμάτια διαστάσεων όχι μεγαλύτερα από 3χ3 εκατ
  3. Μετά βάζουμε το τυρί μας σε ειδικά δοχεία που υπάρχουν για να στραγγίξει. Όταν το βάλουμε στα καλούπια είναι ακόμα μαλακό σαν γιαούρτι δεν το πιέζουμε καθόλου, στραγγίζει απλά από μόνο του και το αλατίζουμε από πάνω όταν έχει καθίσει και αρχίζει να παίρνει τη φόρμα του. Την επόμενη μέρα αφού έχει αρχίσει να στεγνώνει κα να σκληραίνει το γυρίζουμε με προσοχή να μην μας διαλυθεί και αλατίζουμε πάνω κάτω.
  4. Όταν κρυώσει μπορούμε να αρχίσουμε να αλατίζουμε με μια μικρή ποσότητα αλατιού. Η διαδικασία αλατίσματος της φέτας πρέπει να συνεχιστεί γύρω στις 5 με 7 ημέρες μετά ώσπου το τυρί μας να στραγγίξει καλά και να σκληρύνει.
  5. Τέλος αποθηκεύουμε τη φέτα σε καθαρά δοχεία (βαρέλι ή τενεκέ) και προσθέσουμε νερό με διαλυμένο αλάτι (άλμη) μέχρι να σκεπαστεί το τυρί μας, για να διατηρηθεί και να ωριμάσει.

Παρασκευή άλμης για την φέτα

  1. Για να διατηρήσουμε την φέτα θα χρειαστούμε να φτιάξουμε άλμη. Η άλμη για φέτα φτιάχνεται με αναλογία 7% αλατιού και το υπόλοιπο νερό. Για άρωμα μπορούμε να προσθέσουμε μερικά κλωναράκια θρούμπι ή δεντρολίβανο. Η θερμοκρασία αποθήκευσης πρέπει να είναι δροσερή και σταθερή. Η φυσιολογική διαδικασία ωρίμανσης κρατάει περίπου 3 μήνες αλλά αν βιαζόμαστε μπορούμε να το καταναλώσουμε νωρίτερα. Εξάλλου και το φρέσκο τυρί είναι απολαυστικότατο.

Παρασκευή ανθότυρου και μυζήθρας

  1. Το γάλα που στράγγισε από την παραγωγή του τυριού μας (κοινώς τυρόγαλα) μπορούσε να το χρησιμοποιήσουμε για να φτιάξουμε και μυζήθρα. Το ξαναζεσταίνουμε αυτή τη φορά και στους 60 βαθμούς ρίχνουμε λίγα κιλά αποστειρωμένο γάλα που έχουμε κρατήσει από πριν και συνεχίζουμε το ζέσταμα μέχρι τους 80 βαθμούς Κελσίου και ταυτόχρονα σουρώνουμε με σουρωτήρι το τυρί που ανεβαίνει στην επιφάνεια και το βάζουμε σε τσαντίλα να στραγγίσει. Αυτό είναι το ανθότυρο και θα γίνει η ξερή μυζήθρα μας, αφού πρώτα αλατιστεί και ξεραθεί.

Φτιάχνω σπιτική μυζήθρα

  1. Την μυζήθρα που θέλουμε για ξερή την αλατίζουμε και την τοποθετούμε σε σκιερό αλλά καλά αεριζόμενο προστατευμένο μέρος με ένα τούλι, μέχρι να στραγγίσει και να μην βγάζει άλλα υγρά. Οι καλοκαιρινές θερμοκρασίες είναι ιδανικές για να έχουμε το αποτέλεσμα που θέλουμε αρκετά γρήγορα. Ανάλογα με τον όγκο που έχουμε δώσει στις μυζήθρες μας και την θερμοκρασία της εποχής, το διάστημα ξήρανσης ποικίλει από 2-4 εβδομάδες.

Σχετικά με την πυτιά

  • γάλα της συκιάς σε κανονική θερμοκρασία και γίνετε σαν γιαούρτι, χυμό από διάφορα άλλα φυτά όπως της αγκινάρας του γαϊδουράγκαθου και της τσουκνίδας. Περισσότερα εδώ για τις φυτικές πυτιές και τα διάφορα είδη τους: http://en.wikipedia.org/wiki/Rennet
  • σχόλιο για φυσική πυτιά 11.09.09

Σχόλια για Φέτα από τον Αντώνη

Γενικά

Από την παραδοσιακή τυροκομία λοιπόν,οι πιό κάτω θεωρητικές και εφαρμοσμένες γνώσεις και τεχνικές. 1.Κατάλληλο γάλα για το άριστο τυροκομικό αποτέλεσμα: -Φέτα και γιαούρτη, γάλα πρόβειο. -Βούτυρο και μυζήθρα,γάλα γίδινο. Γιά την φέτα η πρόσμιξη με γίδινο γάλα μέχρι 10%, προσδίδει ιδιαίτερο χαρακτήρα και νοστιμιά.Πάνω απο το 10% η φέτα σκληραίνει και η παραδοσιακή γεύση χάνεται. 2.Βεβαίως παράγεται φέτα από μίξη πρόβειου και γίδινου γάλατος σε οποιαδήποτε αναλογία, μέχρι και τελείως γίδινο γάλα (περί ορέξεως κολοκυθόπιτα), όμως ό,τι γράφω εδώ αφορά στην παραδοσιακή Ελληνική φέτα. 3.“Φέτα” και γιαούρτη γίνονται και απο αγελαδινό γάλα.Τα προϊόντα αυτά όμως έχουν χρώμα ωχρό έως υποκίτρινο. Αναρωτηθείτε λοιπόν (σοβαρά όμως) πως γίνεται να κυκλοφορούν άσπρο γιαούρτη και άσπρο τυρί απο αγελαδινό γάλα!!! 4.Για την φέτα:

  • Η πήξη από 24-32 βαθμούς (αναλόγως της θερμοκρασίας του χώρου μας και της ποσότητας του γάλατος), με “ιδανική” την μεταξύ 28 και 30.

-Χρόνος 45-55 λεπτά. “Παίζοντας” με την θερμοκρασία και τον χρόνο πήξης,έχουμε την δυνατότητα να παράγουμε φέτα διαφορετικής σκληρότητας, υφής, περιεχομένου λίπους, γεύσης, ταχύτητας ωρίμανσης, χρόνου διατήρησης, χώρου συντήρησης και μερικών ακόμη σημαντικών παραγόντων. Ο χρόνος πήξης ρυθμίζεται από την θερμοκρασία του γάλατος και την ποσότητα της πυτιάς.

Η πυτιά

Στο εμπόριο κυκλοφορούν διάφορα είδη σε σκόνη ή και υγρή σε φιαλίδια.Σε κάθε συσκευασία αναγράφεται η πηκτική δύναμη,δηλαδή πόση ποσότητα πυτιάς πήζει πόση ποσότητα γάλατος σε συγκεκριμμένη θερμοκρασία. Η αναγραφή αυτή είναι το σημαντικότερο πλεονέκτημα στις πυτιές εμπορίου,επειδή καθοδηγεί για την ποσότητα που απαιτείται για συγκεκριμμένο χρόνο πήξης. Σε μορφή πολτού κυκλοφορεί,νομίζω απο την γαλακτοκομική ΔΩΔΩΝΗ,πολύ καλής ποιότητας πυτιά,δεν γνωρίζω όμως πού πωλείται. Φυσική πυτιά φτιάχνεται από το στομάχι μικρών θηλαστικών (αρνί,κατσίκι,μοσχαράκι), την εποχή όμως που αυτά τρέφονται ακόμη μόνο με γάλα. Παίρνουμε το τέταρτο στομάχι (ναι αυτά τα ζώα διαθέτουν 4 στομάχια εν σειρά συνδεδεμένα) και το στεγνώνουμε στον αέρα,προφυλαγμένο απο τις μύγες.Όταν ξεραθεί το ανοίγουμε και το περιεχόμενο το διαλύουμε με μισό λίτρο νερό. Στη συνέχεια στραγγίζουμε το διάλυμμα με ψιλό πανί ώστε να βγεί ένα υποκίτρινο διαφανές υγρό (διάλυμμα 1). Το άδειο στομάχι το καθαρίζουμε καλά αφαιρώντας λίπη,φλέβες και τα δύο άκρα.(Προσοχή:Δεν το πλένουμε!) Μετά το κόβουμε μικρά κομμάτια και τα βάζουμε σε βάζο με μισό λίτρο νερό να μουσκέψουν σε δροσερό μέρος, για 24 ώρες.Στη συνέχεια στραγγίζουμε με ψιλό πανί και μαζεύουμε το υγρό (διάλυμμα 2). Πετάμε τα κομάτια από το στομάχι, αφού τα ξεπλύνουμε με ελάχιστο νερό, το οποίο επίσης στραγγίζουμε και κρατάμε (διάλυμμα 3). Στη συνέχεια σμίγουμε και τα 3 διαλύμματα σε ένα μπουκάλι. Το διάλυμμα αυτό με το υποκίτρινο χρώμα, είναι πλέον καθαρή πυτιά. Αν δεν είναι διαυγές,επαναλαμβάνουμε τα στραγγίσματα και με διηθητικό χαρτί. Στο μπουκάλι (το περιεχόμενο είναι πιά λίγο περισσότερο από ένα λίτρο), προσθέτουμε δύο κουταλιές της σούπας κοφτές αλάτι (όχι το ψιλό αλλά το “ρυζάκι”) και ένα φλυτζανάκι του καφέ (τα παλιά φλυτζάνια όχι τα σημερινά τέρατα) οινόπνευμα καθαρό. Το μίγμα αυτό (καλά κλεισμένο το μπουκάλι) διατηρείται στο ψυγείο (συντήρηση),περισσότερο από χρόνο. Από αυτήν την καθαρή πυτιά,κάθε φορά χρησιμοποιούμε όση ποσότητα μας χρειάζεται. ΠΡΟΣΟΧΗ ! Πριν την χρησιμοποιήσουμε πρέπει με δοκιμή να μάθουμε την πηκτική της δύναμη. -“Θυσιάζουμε” λοιπόν 1 λίτρο γάλα που το ζεσταίνουμε στους 30 βαθμούς. -Ρίχνουμε ποσότητα (α) από την πυτιά μας και μετράμε,σε λεπτά, τον χρόνο πήξης που ας τον πούμε (t). -Αν θεωρήσουμε οτι (Τ) λεπτά είναι ο χρόνος που εμείς επιθυμούμε να πήζουμε, τότε το πηλίκο (Τ):(t) μας δίνει κατ’ευθείαν τα λίτρα του γάλατος,θερμοκρασίας 30 βαθμών που μπορούμε να πήξουμε σε χρόνο (Τ) λεπτά με (α) ποσότητα από την πυτιά μας.Είναι προφανές οτι με οδηγό αυτό το μέγεθος προσαρμόζουμε τις δικές μας επιθυμίες.Εδώ πρέπει να θυμόμαστε οτι η πυτιά μας το πρώτο δίμηνο χάνει σταδιακά λίγη από την δύναμή της,η οποία στην συνέχεια σταθεροποιείται. Να θυμόμαστε ακόμη οτι σε όσο μεγαλύτερη θερμοκρασία πήζουμε το γάλα,τόσο λιγότερη πυτιά χρειαζόμαστε και το αντίστροφο. ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ. Τα τυριά που πήζονται με την φυσική αυτή πυτιά, αποκτούν σιγά-σιγά μετά την πάροδο των πρώτων 2 μηνών (στάδιο ωρίμανσης),την ιδιάζουσα πιπεράτη γεύση. Γιά τον φίλο που είχε ρωτήσει σχετικά,απαντώ λοιπόν οτι η πιπεράτη γεύση αναπτύσσεται φυσιολογικά με την ωρίμανση, σε όσα τυριά έχουν πηχθέί με πυτιά από στομάχι και δεν οφείλεται σε προσθήκη πιπεριού ή άλλης ουσίας.

Η τυροκόμησηπνεται σε ακανόνιστα μεγάλα και πολύ μικρά κομμάτια τότε:

-H στράγγιση δεν γίνεται ομοιόμορφα -Η ζύμωση επίσης δεν εξελίσσεται ομαλά σε όλη την ποσότητα,αλλά πολύ γρήγορη στα μικρά κομμάτια και πολύ αργή στα μεγάλα. Στό καλούπι αφήνουμε να στραγγίσει περίπου τρείς ώρες και μετά (εδώ θέλει σχετική δεξιοτεχνία) αναστρέφουμε το καλούπι με γρήγορη κίνηση,έτσι ώστε η άνω επιφάνεια να έρθει κάτω, φροντίζοντας βέβαια να μή μας διαλυθεί η μάζα. Στην νέα αυτή θέση το αφήνουμε ακόμη τρείς ώρες ώστε στραγγίζοντας να στερεοποιηθεί το τυρόπηγμα και μετά αφαιρούμε προσεκτικά το καλούπι.Το πρώτο αυτό στράγγισμα διαρκεί δηλαδή περίπου 6 ώρες, διαδικασία κατά την οποία φροντίζουμε να απομακρύνεται το εκκρινόμενο τυρόγαλο το οποίο μαζεύουμε σε ένα δοχείο. Στην συνέχεια αν το φρέσκο αυτό τυρί είναι μεγάλο σε μέγεθος,το κόβουμε σε δύο ή τέσσερα κομμάτια υπολογίζοντας βάρος μισό έως ένα κιλό γιά κάθε κομμάτι.Τα βάζουμε στον πάγκο που δουλεύουμε το ένα σε επαφή με το άλλο ώστε να μή χάσουν το σχήμα τους και είμαστε έτοιμοι να αρχίσουμε το αλάτισμα. Την διαδικασία αυτού του “καλουπώματος” και στραγγίσματος που όπως είδαμε διαρκεί περίπου 6 ώρες,συχνά είμαστε αναγκασμένοι να την συντομεύσουμε λόγω των καιρικών και κυρίως λόγω των θερμοκρασιακών συνθηκών που επικρατούν στον χώρο εργασίας μας.Αυτά όμως θα τα δούμε σε επόμενο σχόλιο.

Το αλάτισμα

Σκοποί του αλατίσματος είναι: -Να υποβοηθηθεί η αφαίρεση του τυρογάλατος απο το τυρόπηγμα. -Να νοστιμίσει ώστε να τρώγεται ευχάριστα το τυρί. -Να συντηρηθεί και να προφυλαχθεί από το σάπισμα ή άλλες αλλοιώσεις. Χρησιμοποιούμε σχετικά χονδρόκοκκο αλάτι (ρυζάκι). ΤΟ ΨΙΛΟ ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ!!! Όπως είναι απλωμένα τα κομμάτια στον πάγκο,ρίχνουμε μικρή ποσότητα αλατιού σε όλη την επιφάνεια, προσπαθώντας να το διασπείρουμε ομοιόμορφα. Μετά από 6 ώρες αναστρέφουμε τα κομμάτια και αλατίζουμε με τον ίδιο τρόπο. Αυτό επαναλαμβάνεται τρείς φορές.(Ως μία φορά λογίζεται το αλάτισμα και στις δύο επιφάνειες). Αν η θερμοκρασία του χώρου εργασίας μας δεν είναι πάνω απο 20 βαθμούς, μπορούμε να αλατίζουμε κάθε πλευρά ανά 12 ώρες και αν είναι μικρότερη από 18 βαθμούς μπορούμε να αλατίζουμε κάθε 24 ώρες. Δηλαδή στην πρώτη περίπτωση το αλάτισμα διαρκεί συνολικά 1 και 1/2 ημέρα, στην δεύτερη 3 ημέρες και στην τρίτη 6 ημέρες. Η συνολική ποσότητα του αλατιού υπολογίζεται σε 6-8% κατά βάρος, δηλαδή 60-80 γραμμάρια ανά κιλό τυροπήγματος. Να σημειωθεί ότι από το αλάτι αυτό το ένα τρίτο, θα παρασυρθεί απο το τυρόγαλο που εκρέει και θα διαφύγει. Η χρονική απόσταση μεταξύ δύο αλατισμάτων δίνει την δυνατότητα και το αλάτι σιγά-σιγά να εισχωρήσει στη μάζα και η ζύμωση να αρχίσει σταδιακά. Αν χρησιμοποιήσουμε ψιλό αλάτι, τότε επειδή αυτό λιώνει γρήγορα, θα σκληρύνει το τυρόπηγμα εξωτερικά, δεν θα εισχωρήσει αλάτι στην μάζα και το μεν εξωτερικό μέρος θα παραμείνει λευκό και σκληρό,ενώ το εσωτερικό μαλακό θα κιτρινίσει, δεν θα ζυμωθεί και θα μείνει νεκρό και άνοστο και σύντομα θα χαλάσει. Το ίδιο θα συμβεί και με το ρυζάκι, αν αντί του σταδιακού αλατίσματος ρίξουμε μεγάλη ποσότητα απο την αρχή. Το τυρόγαλο που εκρέει κατά την διάρκεια του αλατίσματος, το μαζεύουμε και το βάζουμε μαζί με το αρχικό. Αν η θερμοκρασία στο χώρο μας είναι 25 βαθμούς ή και μεγαλύτερη,τότε κάνουμε το πρώτο αλάτισμα στην πρώτη ώρα που το τυρόπηγμα είναι στο καλούπι με μικρή ποσότητα αλατιού, αναστρέφουμε το καλούπι στις 2 ώρες και όχι στις 3 και αλατίζουμε την κάτω πλευρά και αφαιρούμε το καλούπι στις 4 ώρες αντί των 6. Βεβαίως ελέγχουμε πρώτα αν το τυρόπηγμα έχει σκληρύνει ώστε να μη χαλάσει το σχήμα με την αφαίρεση του καλουπιού, διαφορετικά αναστρέφουμε και συνεχίζουμε το αλάτισμα. Στον πάγκο μετά απο την ολοκλήρωση του αλατίσματος αφήνουμε το τυρί για μερικές ημέρες αναστρέφοντας τα κομμάτια κάθε 24 ώρες και μέχρι να αρχίσει η επιφάνεια να γίνεται ελαφρά γλοιώδης. Τότε είναι ο σωστός χρόνος να το τοποθετήσουμε στα δοχεία ή στο βαρέλι. Από την ημέρα πηξίματος δηλαδή μέχρι την ημέρα συσκευασίας του, πρέπει να περάσουν από 6 έως και 15 ημέρες ανάλογα με την θερμοκρασία που επικρατεί στον χώρο μας. Στο επόμενο σχόλιο θα πούμε για την άλμη,την επιδιωκόμενη ζύμωση και ωρίμανση και βέβαια για τις θερμοκρασιακές συνθήκες που συμβαίνουν φυσιολογικά όλα αυτά.

Συσκευασία-Αποθήκευση-Ωρίμανση

Για εμάς τους ερασιτέχνες, η πιό εύκολη μέθοδος είναι η τοποθέτηση του τυριού σε δοχεία των 8 ή και 4 κιλών. Τοποθετούμε τα κομμάτια, όσο γίνεται χωρίς κενά ανάμεσά τους. Φτιάχνουμε άλμη με το τυρόγαλο που έχουμε μαζέψει,αφού πρώτα έχουμε βγάλει την μυζήθρα. Η αναλογία είναι 6% άν τα δοχεία τα βάλουμε σε ψυγείο ή 8% αν διαθέτουμε υπόγειο χώρο αποθήκευσης. Αν το τυρόγαλο είναι λίγο συμπληρώνουμε την άλμη με νερό πάντα με την αναλογία 6-8%. Το τυρόγαλο μετά την αφαίρεση της μυζήθρας περιέχει γαλακτοζάχαρο,που είναι άριστο φάρμακο του πεπτικού συστήματος και ακόμη κάποια μέταλλα και ιχνοστοιχεία ωφέλιμα. Παράλληλα υποβοηθά να δημιουργηθεί η ελαφρότατη υπόξινη γεύση που τόσο ιδιαίτερη νοστιμιά προσδίδει στην παραδοσιακή φέτα. Είναι λοιπόν λάθος να πετιέται. Καλό είναι να δοκιμάσουμε μικρό κομματάκι για να αποφασίσουμε αν το τυρί μας είναι όσο αρμυρό θέλουμε και με οδηγό αυτό να φτιάξουμε την άλμη. Ένας πρακτικός υπολογισμός λέει οτι για την άλμη σε ένα λίτρο νερό ή τυρόγαλο, ρίχνουμε 5 κοφτά κουταλάκια του γλυκού ψιλό αλάτι. Η άλμη σε αναλογία 10% και πάνω εμποδίζει την φυσιολογική ζύμωση-ωρίμανση του τυριού ή ακόμη και την σταματά τελείως. Γεμίζουμε λοιπόν τα δοχεία με άλμη ώστε να σκεπάζεται καλά το τυρί,τα κλείνουμε με τα καπάκια και τα βάζουμε στο ψυγείο ή στο υπόγειο. Σε θερμοκρασίες 8-14 βαθμούς, η ζύμωση συνεχίζεται με ομαλούς ρυθμούς.Πάνω απο τους 14 η ζύμωση είναι γρήγορη και το τυρί κινδυνεύει να χαλάσει,ενώ κάτω απο 5 σταματάει τελείως. Κατά την διαδικασία αυτή παράγεται διοξείδιο του άνθρακα, γι’αυτό πρέπει να ελέγχουμε τον πρώτο καιρό τα δοχεία και όταν τα βλέπουμε φουσκωμένα,να τα ανοίγουμε να φεύγει το αέριο και να τα ξανακλείνουμε. Πιό εύκολο είναι να τρυπήσουμε με καρφί σε μιά γωνία το κάθε δοχείο και να βάλουμε ξύλινη τάπα. Αυτήν θα βγάζουμε όταν χρειάζεται να φύγει το αέριο χωρίς να ανοίγουμε το καπάκι.Η διαδικασία αυτή είναι απαραίτητη κάθε 2-3 ημέρες για τον πρώτο μήνα περίπου. Μετά ίσως κάθε 5-6 ημέρες και αργότερα καθόλου. Η ωρίμανση φτάνει στο 85% περίπου 2 μήνες μετά την αποθήκευση στις θερμοκρασίες που είπαμε και ολοκληρώνεται μετά απο 3 μήνες. Αυτός είναι ο γενικός κανόνας χωρίς να υπάρχει απόλυτο μέγεθος αφού ο χρόνος ωρίμανσης εξαρτάται από: -Την εποχή τυροκόμησης -Την ποιότητα του γάλατος -Το περιεχόμενο ποσοστό βουτύρου -Την θερμοκρασία πηξίματος -Την διάρκεια πηξίματος -Το είδος της πυτιάς -Την αναλογία της άλμης -Την θερμοκρασία και υγρασία του χώρου αποθήκευσης. Μετά από τους τρείς μήνες και αν ακολουθήσουμε όσο πιό πιστά τους κανόνες τυροκόμησης, να είστε σίγουροι πως ό,τι κατασκευάσαμε θα μας ανταμείψει ποιοτικά,υγιεινά και προ παντός γευστικά. Σε κάθε δοχείο απο το οποίο σταδιακά αφαιρούμε τυρί για κατανάλωση, θα πρέπει να συμπληρώνουμε την άλμη με την ίδια αναλογία, ώστε να σκεπάζεται το τυρί, αλλοιώς το ακάλυπτο κομμάτι απο την επιφάνεια της άλμης και πάνω θα κιτρινίσει και θα μουχλιάσει ή και θα αποκτήσει δυσάρεστη μυρωδιά. Στο επόμενο σχόλιο θα πούμε για την μυζήθρα και διάφορες μικροπληροφορίες που ίσως θα πρέπει να έχουμε υπ’όψιν μας.

Η μυζήθρα

Το τυρόγαλο που μαζεύουμε απο το στράγγισμα του τυριού,θα πρέπει να το κρατάμε στο ψυγείο,μέχρι να μαζέψουμε και όσο βγαίνει κατά το αλάτισμα, ή τουλάχιστον σε μέρος δροσερό. Στο τυρόγαλο περιέχεται γαλακτολεύκωμα,γαλακτοζάχαρο,λίπος σε ποσοστό 0,5-2,5% και άλλα θρεπτικά συστατικά. Το γαλακτολεύκωμα είναι η μυζήθρα και την παίρνουμε ως εξής: -Σουρώνουμε το τυρόγαλο με πανί ώστε να αφαιρέσουμε όσα τρίμματα τυριού υπάρχουν. -Το βάζουμε σε κατάλληλο σκεύος και το τοποθετούμε στη φωτιά. -Όταν η θερμοκρασία φθάσει στους 73-75 περίπου βαθμούς,αρχίζουν να ανεβαίνουν στην επιφάνεια λευκοί κόκκοι που είναι το γαλακτολεύκωμα κροκιδωμένο δηλαδή η μυζήθρα. -Συνεχίζουμε το βράσιμο μέχρι να δούμε να “σκάζει” η επιφάνεια της μυζήθρας. -Τότε σβήνουμε την φωτιά,αφαιρούμε τους αφρούς αν υπάρχουν και με τρυπητή κουτάλα μαζεύουμε την μυζήθρα και την βάζουμε σε τσαντήλα που την κρεμάμε να στραγγίσει. -Μετά απο λίγη ώρα δένουμε σφιχτά τις άκρες της τσαντήλας και την αφήνουμε στον πάγκο να επιπεδωθεί η μία πλευρά. -Μιά ώρα μετά την γυρίζουμε να επιπεδωθεί και η άλλη πλευρά και αυτή η κίνηση επαναλαμβάνεται κάθε 1-2 ώρες μέχρι να ολοκληρωθεί το στράγγισμα (περίπου 24 ώρες). -Αφαιρούμε την τσαντήλα και αυτή είναι η φρέσκια μυζήθρα που κυκλοφορεί και με τις ονομασίες ανθότυρο ή αθότυρο (παλαιότερα),ή μανούρι ή γκίζα στα Αρβανίτικα. Καταναλώνεται ανάλατη ή με προσθήκη λίγου αλατιού ή ζάχαρης ή μελιού,μόνη της ή αλειμμένη σε ψωμί ή τριμμένη σε σαλάτα κ.λ.π. κ.λ.π. Επειδή έχει ελάχιστο λίπος (όπως είπαμε στο τυρόγαλο το λίπος είναι μόνο 0,5-2,5%),συνιστάται σε όλες τις δίαιτες. Τα χαμηλά λιπαρά είναι η αιτία που ο ανθότυρος διατηρείται ακόμη και σε ψυγείο μόνο 2-3 ημέρες. Για να διασωθεί και να μή πεταχθεί,μπορούμε να καλύψουμε την επιφάνειά του με ψιλό αλάτι και να τοποθετήσουμε τα κομάτια σε δίσκο κρεμασμένο στον αέρα να στεγνώσουν. Όπου εμφανισθεί μούχλα την καθαρίζουμε. Μετά απο το στέγνωμα βάζουμε τα κομμάτια στο ψυγείο και χρησιμοποιούμε την μυζήθρα ως ξερή στα μακαρόνια. Ξερή μυζήθρα μπορούμε να φτιάξουμε απο την αρχή,αν όταν αφαιρέσουμε την τσαντήλα απο τον ανθότυρο, τρίψουμε -καλύψουμε την επιφάνεια με ψιλό αλάτι και κρεμάσουμε τα κεφάλια στον αέρα να στεγνώσουν.

Καλύτερη ποιότητα μυζήθρας φτιάχνουμε,αν την ώρα που ζεσταίνουμε το τυρόγαλο και όταν η θερμοκρασία του είναι κοντά στους 70 βαθμούς, προσθέσουμε φρέσκο γάλα κρύο. Αυτό στην τυροκομική γλώσσα ονομάζεται πρόσγαλο, βελτιώνει θεαματικά το ποιοτικό και γευστικό αποτέλεσμα όταν προστίθεται σε ποσοστό 15-20% και φθάνει στο άριστο,αν το πρόσγαλο είναι γίδινο. Αυτά ισχύουν είτε για τον ανθότυρο είτε για την ξερή μυζήθρα. Προκειμένου να επιτύχουμε το άριστο αποτέλεσμα στην κροκίδωση, την ώρα που είναι η κατάλληλη για το πρόσγαλο, είτε το προσθέσουμε είτε όχι,ρίχνουμε στο τυρόγαλο που βράζουμε,λίγες σταγόνες λεμόνι. Οι ανθότυροι σε μεγάλη ποσότητα που δεν καταναλώνονται,τρίβονται και αλατίζονται αρκετά, συσκευάζονται σε βαρέλια ή δοχεία σαν κρεμώδες παρασκεύασμα και χρησιμοποιούνται στη κατασκευή σε διάφορα είδη τυρόπιττας αντί για φέτα. Το κρεμμώδες αυτό προϊόν στο εμπόριο ονομάζεται ούρδα.

Επειδή τα περί την μυζήθρα βγήκαν πολλά,θα αναβάλλω για επόμενο σχόλιο τις γενικές πληροφορίες και μικρολεπτομέρειες που υποσχέθηκα για σήμερα.

Γενικές πληροφορίες.

Τα τυριά τα χωρίζουμε σε δύο κύριες κατηγορίες: -Τα σκληρά τυριά στα οποία συμπεριλαμβάνονται οι γραβιέρες,τα κεφαλοτύρια, το κασέρι και οι παραλλαγές του και κάθε είδους και χώρας προέλευσης τυρί τυποποιημένο σε σχήμα “κεφαλιού”, όπως συνηθίσαμε να τα λέμε,ανεξαρτήτως σχήματος “κεφαλιού”. -Τα μαλακά τυριά στα οποία ανήκει η φέτα,οι διάφοροι τύποι λευκών τυριών που θυμίζουν φέτα αλλά διαφέρουν στην μέθοδο τυροκόμισης και διατήρησης-αποθήκευσης, τα κρεμώδη τυριά κ.λ.π. -Στις δύο αυτές κατηγορίες διακρίνουμε υποκατηγοριες που εξαρτώνται απο την κατασκευαστική μέθοδο και κυρίως απο την μέθοδο και τον χρόνο ωρίμανσης. Π.Χ. η “δική” μας κοπανιστή και το ροκφόρ είναι δύο τελείως διαφορετικά τυριά που ωριμάζουν όμως με μούχλα του ίδιου είδους. -Πρόβειο γάλα ή και με πρόσμιξη γίδινου,δίνει σκληρά ή μαλακά τυριά “λευκού” χρώματος.Προκειμένου να δώσουμε υποκίτρινο χρώμα σε πρόβεια γραβιέρα,χρωματίζεται το γάλα πρίν το πήξιμο με χρωστική από το πασίγνωστο φυτό κρόκος ή σαφράνι. -Σκληρά ή μαλακά τυριά ή γιαούρτη απο αγελαδινό γάλα, απο μόνα τους είναι υποκίτρινα.“Λευκά” προϊόντα κατά συνέπεια από γάλα βοοειδών απαιτούν χημική επεξεργασία που πιθανότατα γίνεται με χλώριο. -Το πλήρες γάλα ή με ελάχιστη (όσο επέτρεπαν οι κανόνες τυροκόμισης για κάθε είδους τυρί) αποβουτύρωση, ήταν παλαιότερα απαράβατος όρος για την παραγωγή προϊόντων υψηλής ποιότητας.Η αποβουτύρωση του γάλατος πέραν του καθωρισμένου ποσοστού έδινε προϊόντα χαμηλής ποιότητας και τιμής στην αγορά και μάλιστα η πράξη ήταν ποινικό αδίκημα!!! Τα δε προϊόντα διακρίνονταν εύκολα από την κακή γεύση. -Σήμερα είναι καθεστώς και πολυδιαφημιζόμενα τα “λάϊτ” γαλακτοκομικά κ.λ.π κ.λ.π. Με δεδομένο οτι οποιοδήποτε (πλήν ειδικών εξαιρέσεων) γαλακτοκομικό προϊόν που παράγεται απο αποβουτυρωμένο γάλα με ΦΥΣΙΚΕΣ και ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΥΣ ΤΥΡΟΚΟΜΗΣΗΣ ούτε να ωριμάσει σωστά μπορεί ούτε να γίνει νόστιμο, όποιος μπορεί άς εξηγήσει και σε μένα πώς τα σημερινά “λάϊτ” διαφημίζονται για την άριστη γεύση που τα διακρίνει. Προσωπικά πάντως ούτε έχω δοκιμάσει το οποιοδήποτε αυτής της κατηγορίας προϊόν και δεν είναι απο ιδιοτροπία σας διαβεβαιώνω. Όπως δεν έφαγα ποτέ λευκό αγελαδινό γιαούρτη ή τυρί. Θα πούμε πολλά ακόμη αλλά όλα μαζί δεν γίνεται και δεν έχω ούτε χρονική άνεση ούτε και ευχέρεια στην πληκτρολόγηση. Θα συνεχίσουμε λοιπόν και με επόμενα σχόλια χωρίς πιστεύω να βάζω σε δοκιμασία την υπομονή σας.

Τα τυριά που φτιάχνονται απο πλήρες γάλα, ωριμάζουν καλύτερα, είναι νοστιμότερα και διατηρούνται καλύτερα. Μαλακό ή σκληρότερο τυρί είναι θέμα προσωπικής επιλογής και όσοι ασχολούνται με την τυροκόμηση μπορούν να επιλέξουν θερμοκρασία πηξίματος,ποσότητα πυτιάς και χρόνο πηξίματος,έτσι ώστε το παραγόμενο τυρί να είναι της αρεσκείας τους. Προσοχή πρέπει να δίνεται στην διατήρηση το δυνατόν σταθερής θερμοκρασίας στο γάλα κατά την διάρκεια της πήξης. Αν έχουμε λίγο γάλα τότε πρέπει να το ζεσταίνουμε 2-3 βαθμούς περισσότερο ώστε να μη κατέβει πολύ η θερμοκρασία του μέχρι να πήξει. Όταν: -Το γάλα πήζεται σε θερμοκρασία 35+ βαθμούς ή -Σε χρόνο κάτω των 45 λεπτών ή -Όταν το τυρόπηγμα κόβεται σε πολύ μικρά κομμάτια, τότε το τυρόγαλο που εκρέει περιέχει σημαντικό ποσοστό λίπους που μπορεί να φθάσει και το 2,5-3%.Αυτό σημαίνει σχετική αποβουτύρωση άρα σύμφωνα με όσα είπαμε σχετική μείωση της ποιότητας του τυριού. Βεβαίως από το παχύ τυρόγαλο θα φτιάξουμε καλύτερη μυζήθρα. Όλα είναι θέμα επιλογής. Στο κοπάδι απο το οποίο παίρνουμε γάλα είναι πιθανόν να υπάρχουν ένα ή περισσότερα ζώα με μελιταίο. Το μικρόβιο υπάρχει στο γάλα και περνάει στο τυρί. Γιά τον λόγο αυτό και επειδή το γάλα ζεσταίνεται αλλά δεν αποστειρώνεται, δεν πρέπει να καταναλώνουμε φρέσκο τυρί. Το μικρόβιο του μελιταίου παύει να υπάρχει μετά απο 40 ημέρες παραμονή στην άλμη, αλλά για λόγους ασφάλειας καλό είναι το τυρί να τρώγεται αφού κλείσει 2 μήνες στην άλμη.Έτσι και αλλοιώς είναι και ένα απαιτούμενο διάστημα για να φθάσει στο 85% της ωρίμανσης. Αν θέλουμε να φτάσουμε σε κορυφαίο επίπεδο ποιότητας και γεύσης την φέτα που με μεράκι και όλους τους κανόνες φτιάξαμε,τότε μπορούμε να κάνουμε το εξής: Δύο μήνες απο την ημερομηνία πηξίματος αντικαθιστούμε το μισό ή και ολόκληρο αν μπορούμε τυρόγαλο στα δοχεία, με φρέσκο γάλα. Το γάλα το ζεσταίνουμε μέχρι βρασμού, το αφήνουμε να κρυώσει τελείως, αφαιρούμε την “πέτσα” που έχει σχηματισθεί και προσθέτουμε αλάτι με την αναλογία της αρχικής άλμης. Με αυτό γεμίζουμε τα δοχεία μας. Την πέτσα που αφαιρέσαμε αν δεν μας αρέσει να την φάμε (με λίγο αλάτι ή ζάχαρη ή μέλι), την διαλύουμε με λίγο ζεστό γάλα στους 40 βαθμούς και την προσθέτουμε στην νέα μας άλμη. Η ζύμωση έστω και άν είχε ολοκληρωθεί θα επαναρχίσει με πολύ αργούς ρυθμούς βέβαια,αλλά απαιτεί συνέχιση του ελέγχου για την παραγωγή αερίων και απομάκρυνσή τους, ό,τι δηλαδή εφαρμόζαμε μέχρι τώρα. Περίπου ένα μήνα μετά, το αποτέλεσμα θα είναι ασυναγώνιστο. Αξίζει τον κόπο και την υπομονή μας. Όσοι φίλοι ενδιαφέρονται πώς θα επιλέγουν καλή φέτα από το εμπόριο, τους συμβουλεύω να μήν αγοράζουν αν δεν δοκιμάσουν πρώτα και αποφασίσουν οτι είναι του γούστου τους. Μακρυά από φέτα με πολλές μικρές τρύπες σαν σφουγγάρι.Είναι αυτό που λέμε “φουσκωμένη” και συχνά αυτό οφείλεται σε έλλειψη κανόνων υγιεινής,είτε στην διαβίωση των κοπαδιών είτε στην τυροκόμηση είτε ακόμη και στην αποθήκευση. Λίγες τρύπες μεγέθους ρεβυθιού αλλά αμυγδαλόσχημες και όχι σφαιρικές. Η πλήρης απουσία οπών σημαίνει ανεπαρκέστατη ωρίμανση δηλαδή ή ανώριμο νέο τυρί ή “νεκρό” απο διάφορες αιτίες.Το τελευταίο δεν πρόκειται να ωριμάσει ποτέ, όσος χρόνος και αν περάσει. Μακρυά επίσης απο τυριά που στο εσωτερικό τους παρουσιάζουν ελαφρά κιτρινωπό ή ροδοκίτρινο χρώμα. Αυτά έχουν “ανάψει” όπως λέμε και η αλλαγή χρώματος είναι αλλοίωση μη αναστρέψιμη αλλά συνεχώς επιδεινούμενη. Το φούσκωμα και οι χρωματικές αλλοιώσεις συμβαίνουν και στα σκληρά τυριά.Προσοχή λοιπόν. Στο επόμενο σχόλιο που όμως δεν θα είναι αύριο, θα πούμε λίγα για το βράσιμο του γάλατος,που άν και ακούγεται απλή διαδικασία,έχει κάποιες λεπτομέρειες που θέλουν προσοχή.

Βράζοντας γάλα.

Όταν βράζουμε γάλα θα πρέπει να το ανακατεύουμε συνέχεια με ξύλινη σπάτουλα, “ξύνοντας” τον πάτο της κατσαρόλας.Τούτο είναι απαραίτητο γιατί διαφορετικά στον πάτο το γάλα καίγεται,(τσικνώνει λέμε οι παλιότεροι όπως και για το φαγητό που μένει χωρίς υγρά), και αποκτά βαριά μυρωδιά που θα περάσει στη συνέχεια σε ότι φτιάξουμε. Γάλα που παραμένει μετά το άρμεγμα σε θερμοκρασία 10+,αρχίζει σιγά-σιγά να ξινίζει. Αιτία είναι μύκητες που με ζύμωση μετατρέπουν το γαλακτοζάχαρο σε γαλακτικό οξύ. Ζεσταίνοντας αμέσως μετά το άρμεγμα το φρέσκο γάλα στους 63-65 βαθμούς οι μύκητες σκοτώνονται. Γάλα που έχει προχωρήσει το ξίνισμα λόγω κακής συντήρησης, όταν επιχειρήσουμε να το βράσουμε, σε θερμοκρασία περί τους 80 βαθμούς “κόβει” όπως λέμε. Πρακτικά εμφανίζεται ξαφνικός διαχωρισμός στερεών-υγρών συστατικών (η εικόνα είναι εντυπωσιακή αφού η επιφάνεια στην κατσαρόλα “ραγίζει” ξαφνικά όπως το γυαλί) και πλέον το γάλα πετιέται επειδή είναι ακατάλληλο για οτιδήποτε. Εάν λοιπόν διαθέτουμε γάλα διαφορετικών ημερών για κατασκευή φέτας,έστω και άν έχει συντηρηθεί σε θερμοκρασίες 10- βαθμών, καλό είναι να ζεσταίνουμε μόνο το φρέσκο γάλα και μετά να το αναμιγνύουμε με αυτά των προηγουμένων ημερών. Με γάλα που έχει προχωρήσει το ξίνισμα, μπορούμε να φτιάξουμε το ιδιαίτερο τυρί που γράφει και ο Θόδωρος με πυτιά χυμό λεμονιού,ή κιτρικό οξύ (το ξινό της μαγειρικής), ή ξύδι. Ενώ ζεσταίνουμε το γάλα, προσθέτουμε στους 65 βαθμούς περίπου το ξινό και ανεβαίνοντας η θερμοκρασία, κροκιδώνεται στους 75 η μυζήθρα ενιαία με την τυρίνη. Ακολουθούμε την διαδικασία στραγγίσματος όπως στη μυζήθρα και μπορούμε να το καταναλώσουμε είτε φρέσκο όπως τον ανθότυρο είτε στεγνό μετά από αλάτισμα. Το βαθμό στεγνώματος τον επιλέγουμε κατά το γούστο μας.Όταν δηλαδή φθάσει στον επιθυμητό, το τυλίγουμε σε μεμβράνη ή αλουμινόχαρτο και το βάζουμε στο ψυγείο. Αυτό το είδος “τυρομυζήθρας” (αν μου επιτρέπετε την ονομασία), φτιάχνεται σε πολλά μέρη της Ελλάδας, κυκλοφορεί με διάφορες τοπικές ονομασίες αλλά στην “επίσημη τυροκομική γλώσσα” αναφέρεται σαν “μυζήθρα από πλήρες γάλα”.

H Φέτα του Αντώνη

Υλικά

  1. Καλούπι δοχείο
  2. Αλάτι χοντρό
  3. Τσαντίλα
  4. Θερμόμετρο χώρου
  5. Αλατόμετρο
  6. Ph-μετρο
  7. Δοχεία των 8 ή και 4 κιλών

Χρήσιμα Στοιχεία

  • Βάρος
    • Καλουπιού 824 γρ

    • ταψί σαρδέλας-Κατερίνας 675γρ

    • κατσαρόλα inox 1445 γρ

    • 4000 γρ το τυρόπηγμα στο καλούπι σχεδόν γεμάτο

    • Γάλα δυο ημερών οριακό στο άρπαγμα. Χαμηλή θερμοκρασία ψυγείο, καλή καθαριότητα

      Διαδικασία

    • Η πήξη από 24-32 βαθμούς (αναλόγως της θερμοκρασίας του χώρου μας και της ποσότητας του γάλατος), με “ιδανική” την μεταξύ 28 και 30. Χρόνος 45-55 λεπτά. Ρίχνοντας την πυτιά κάνουμε ένα ανακάτεμα και μετά αφήνουμε το γάλα σε πλήρη ηρεμία.

    • Όταν διαπιστώσουμε οτι έπηξε, με ένα μακρύ μαχαίρι ή έλασμα, κόβουμε το τυρόπηγμα,(έτσι ονομάζεται το προϊόν της αρχικής πήξης οποιουδήποτε είδους τυριού),όπως κόβουμε ένα γλυκό ταψιού, σε κομμάτια διαστάσεων όχι μεγαλύτερα από 3χ3 εκατ. Αφήνουμε λίγα λεπτά ώστε να αρχίσει να βγαίνει το τυρόγαλο και μετά με μιά μεγάλη τρυπητή κουτάλα,παίρνουμε τυρόπηγμα και το βάζουμε στο καλούπι. Την κουτάλα δεν την βυθίζουμε στο τυρόπηγμα,αλλά την κινούμε οριζόντια προσπαθώντας το τμήμα που παίρνουμε να έχει το δυνατόν πάχος 3 εκατ.ώστε τα κομμάτια του τυροπήγματος να είναι σχεδόν ισομεγέθη διαστάσεων 3χ3χ3.

    • Στό καλούπι αφήνουμε να στραγγίσει περίπου τρείς ώρες και μετά (εδώ θέλει σχετική δεξιοτεχνία) αναστρέφουμε το καλούπι με γρήγορη κίνηση,έτσι ώστε η άνω επιφάνεια να έρθει κάτω, φροντίζοντας βέβαια να μή μας διαλυθεί η μάζα. Στην νέα αυτή θέση το αφήνουμε ακόμη τρείς ώρες ώστε στραγγίζοντας να στερεοποιηθεί το τυρόπηγμα και μετά αφαιρούμε προσεκτικά το καλούπι.Το πρώτο αυτό στράγγισμα διαρκεί δηλαδή περίπου 6 ώρες, διαδικασία κατά την οποία φροντίζουμε να απομακρύνεται το εκκρινόμενο τυρόγαλο το οποίο μαζεύουμε σε ένα δοχείο.

    • Στην συνέχεια αν το φρέσκο αυτό τυρί είναι μεγάλο σε μέγεθος,το κόβουμε σε δύο ή τέσσερα κομμάτια υπολογίζοντας βάρος μισό έως ένα κιλό γιά κάθε κομμάτι.Τα βάζουμε στον πάγκο που δουλεύουμε το ένα σε επαφή με το άλλο ώστε να μή χάσουν το σχήμα τους και είμαστε έτοιμοι να αρχίσουμε το αλάτισμα.

    • Την διαδικασία αυτού του “καλουπώματος” και στραγγίσματος που όπως είδαμε διαρκεί περίπου 6 ώρες,συχνά είμαστε αναγκασμένοι να την συντομεύσουμε λόγω των καιρικών και κυρίως λόγω των θερμοκρασιακών συνθηκών που επικρατούν στον χώρο εργασίας μας

    • Όπως είναι απλωμένα τα κομμάτια στον πάγκο,ρίχνουμε μικρή ποσότητα αλατιού σε όλη την επιφάνεια, προσπαθώντας να το διασπείρουμε ομοιόμορφα.

    • Μετά από 6 ώρες αναστρέφουμε τα κομμάτια και αλατίζουμε με τον ίδιο τρόπο. Αυτό επαναλαμβάνεται τρείς φορές.(Ως μία φορά λογίζεται το αλάτισμα και στις δύο επιφάνειες). Αν η θερμοκρασία του χώρου εργασίας μας δεν είναι πάνω απο 20 βαθμούς, μπορούμε να αλατίζουμε κάθε πλευρά ανά 12 ώρες και αν είναι μικρότερη από 18 βαθμούς μπορούμε να αλατίζουμε κάθε 24 ώρες. Δηλαδή στην πρώτη περίπτωση το αλάτισμα διαρκεί συνολικά 1 και 1/2 ημέρα, στην δεύτερη 3 ημέρες και στην τρίτη 6 ημέρες.

    • Η συνολική ποσότητα του αλατιού υπολογίζεται σε 6-8% κατά βάρος, δηλαδή 60-80 γραμμάρια ανά κιλό τυροπήγματος. Να σημειωθεί ότι από το αλάτι αυτό το ένα τρίτο, θα παρασυρθεί απο το τυρόγαλο που εκρέει και θα διαφύγει.

    • Η χρονική απόσταση μεταξύ δύο αλατισμάτων δίνει την δυνατότητα και το αλάτι σιγά-σιγά να εισχωρήσει στη μάζα και η ζύμωση να αρχίσει σταδιακά.

    • Το τυρόγαλο που εκρέει κατά την διάρκεια του αλατίσματος, το μαζεύουμε και το βάζουμε μαζί με το αρχικό.

    • Αν η θερμοκρασία στο χώρο μας είναι 25 βαθμούς ή και μεγαλύτερη,τότε κάνουμε το πρώτο αλάτισμα στην πρώτη ώρα που το τυρόπηγμα είναι στο καλούπι με μικρή ποσότητα αλατιού, αναστρέφουμε το καλούπι στις 2 ώρες και όχι στις 3 και αλατίζουμε την κάτω πλευρά και αφαιρούμε το καλούπι στις 4 ώρες αντί των 6. Βεβαίως ελέγχουμε πρώτα αν το τυρόπηγμα έχει σκληρύνει ώστε να μη χαλάσει το σχήμα με την αφαίρεση του καλουπιού, διαφορετικά αναστρέφουμε και συνεχίζουμε το αλάτισμα.

    • Στον πάγκο μετά απο την ολοκλήρωση του αλατίσματος αφήνουμε το τυρί για μερικές ημέρες αναστρέφοντας τα κομμάτια κάθε 24 ώρες και μέχρι να αρχίσει η επιφάνεια να γίνεται ελαφρά γλοιώδης. Τότε είναι ο σωστός χρόνος να το τοποθετήσουμε στα δοχεία ή στο βαρέλι.

    • Από την ημέρα πηξίματος δηλαδή μέχρι την ημέρα συσκευασίας του, πρέπει να περάσουν από 6 έως και 15 ημέρες ανάλογα με την θερμοκρασία που επικρατεί στον χώρο μας.

    • Σε θερμοκρασίες 8-14 βαθμούς, η ζύμωση συνεχίζεται με ομαλούς ρυθμούς.Πάνω απο τους 14 η ζύμωση είναι γρήγορη και το τυρί κινδυνεύει να χαλάσει,ενώ κάτω απο 5 σταματάει τελείως.

    • Κατά την διαδικασία αυτή παράγεται διοξείδιο του άνθρακα, γι’αυτό πρέπει να ελέγχουμε τον πρώτο καιρό τα δοχεία και όταν τα βλέπουμε φουσκωμένα,να τα ανοίγουμε να φεύγει το αέριο και να τα ξανακλείνουμε.

    • Πιό εύκολο είναι να τρυπήσουμε με καρφί σε μιά γωνία το κάθε δοχείο και να βάλουμε ξύλινη τάπα. Αυτήν θα βγάζουμε όταν χρειάζεται να φύγει το αέριο χωρίς να ανοίγουμε το καπάκι.Η διαδικασία αυτή είναι απαραίτητη κάθε 2-3 ημέρες για τον πρώτο μήνα περίπου. Μετά ίσως κάθε 5-6 ημέρες και αργότερα καθόλου.

    • Η ωρίμανση φτάνει στο 85% περίπου 2 μήνες μετά την αποθήκευση στις θερμοκρασίες που είπαμε και ολοκληρώνεται μετά απο 3 μήνες.

    • Καλύτερη ποιότητα μυζήθρας φτιάχνουμε,αν την ώρα που ζεσταίνουμε το τυρόγαλο και όταν η θερμοκρασία του είναι κοντά στους 70 βαθμούς, προσθέσουμε φρέσκο γάλα κρύο.

Μυζήθρα πλήρους γάλακτος

Διαδικασία

  1. Φουσκώνει το γάλα
  2. Κλείνω τη φωτιά
  3. Ρίχνω ξινό
  4. Ραντίζω με νερό
  5. Ελαφρύ ανακάτεμα
  6. Αφήνω 15 λεπτά~ 20 λεπτά
  7. Τραβάω σε τσαντίλακαι στραγγίζω καλά
  8. Αφήνω με πίεση για 5 ώρες (σε δροσιά)
  9. Ζυγίζω, 2~3% αλάτι και στο ψυγείο με λάδι

Το τελευταίο στάδιο είναι πολύ σημαντικό. Ύστερα από πολλές δοκιμές, ζυγίζω το αλάτι και το ρίχνω κάτω στο πάτο με λίγο λάδι, περιμετρικά και απο πάνω με λάδ.ι

Γιαούρτι

48 βαθμούς κελσίου και 3,5 ώρες στο φούρνο στους 50 παρα κάτι βαθμούς, κλείνω το φούρνο, βάζω γάντι στη πόρτα και αφήνω 6~7 ώρες.

  • Για το γίδινο γιαούρτι βράζω το γάλα (να αφρίσει δυο φορές) έτσι ώστε να χάσει νερό και να αυξηθούν τα λιπαρά.
  • Όταν το βγάζεις το γάλα απο τη φωτιά για να κρυώσει πιο γρήγορα μπορείς να το βάλεις στο νεροχύτη με κρύο νερό γύρω γύρω.
  • Μπορείς να το ανακατεύεις όταν κρυώσει για να μην πιάσει πέτσα.
  • Μπορείς να αφαιρέσεις την πέτσα αν το θέλεις πιο αλαφρύ.

Σημαντικές Στιγμές

Όταν αρχίζει να βράζει το γάλα, το μοσχοβολητό! Όταν το δοκιμάζεις την άλλη μέρα και λες “Τι έχω φτιάξει ο παιχταράς!”

Που κρίθηκε το παιχνίδι; Στο καλό γάλα!

Θεωρία:

Προσθέτωντας στο γάλα τη “μαγιά” από παλαιότερο γιαούρτι συμβαίνουν τα εξής: Οι βακτηριακές καλλιέργειες, Lactobacillus bulgaricus ή Lactobacillus acidophilus και Streptococcus thermophilus που υπάρχουν ήδη στο γιαούρτι, παράγουν γαλακτικό οξύ κατά τη ζύμωση της λακτόζης. Το γαλακτικό οξύ ρίχνει το pH, ξινίζει δηλαδή το γάλα, πήζει τις πρωτεΐνες του και επιδρά ως συντηρητικό, μιας και οι παθογόνοι μικροοργανισμοί δε μπορούν να πολλαπλασιαστούν σε όξινο περιβάλλον. Η μερική πέψη της πρωτεΐνης του γάλακτος από τα βακτήρια είναι αυτή που κάνει το γιαούρτι πιο εύπεπτο από το γάλα (φρομ http://oliviart-gr.blogspot.gr/2013/03/blog-post_9474.html#axzz36zmRZYOu).

  • Tips:
    • Για το γίδινο επειδή γίνεται πολύ ρευστό και δεν το πιάνει καν η τσαντίλα μπορείς να προσθέσεις μια σταγόνα πυτιά! [3 σταγόνες στα 4 λίτρα]
  • Σχετικό άρθρο: β ΓΙΑΟΥΡΤΙ

Αλοιφή τυριού

Στο στραγγισμένο τυρόπηγμα <2024-05-20 Mon> 3% Αλάτι 2% Λάδι

Παγωτό

Στο στραγγισμένο τυρόπηγμα <2024-05-20 Mon> 20% Honey 15% Choco

Τυροκόμηση τον Απρίλιος του 2024

Ο Δίας με την Ουρανία πήγαν στο κουμάσι και ο Απόλλων με τον Ερμή, την Ιοκάστη και τον Λουμίδη κάθονται στο μαντρί ενώ η Μπάγια Φρούσια, η Cristiano Ronaldo,η Haaland και η Αμάλθεια βοσκάνε αμέρημνες. Άρμεγμα λοιπόν πρωι βράδυ και τυροκόμηση. Παστερίωση, προσθήκη κεφίρ, υγρή πυτιά και τσαντίλα! Ωραία πράγματα.

Στάχτη στη τυροκομία

Ξυνομυζήθρα

Πρωτόγαλα

  • 2024-02-05: Παγωτό Μπαγιέτο! Παστεριώνω το πρωτόγαλα και όταν κρυώνει ρίχνω μέλι και λιωμένη κουβερτούρα και φτιάχνω παγωτό ξυλάκι.

Είχα πάνω απο 45 χρόνια να πιώ πρωτόγαλα. Αυτή τη φορά βέβαια το έβαλα στο φούρνο. Απίστευτη γέυση. Κάτι μεταξύ σαγανάκι, creme brulee και ψημένη μοτζαρέλα. Με πράσινη σαλάτα την επόμενη επίσης καταπλητκικό.

Πληροφορίες απο Λυσσαρέα:

Colostra - ae (θηλ) ή Colostraorum είναι λατινική λέξη που σημαίνει το πρώτο γάλα που προορίζεται για το νεογέννητο. Είναι πλούσιο σε πρωτεΐνες και ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα του νεογέννητου. Στην Ελληνική Ύπαιθρο είναι γνωστό με το όνομα «Πρωτόγαλα». Οι τσοπάνηδες αφού βοηθήσουν το νεογέννητο αρνί ή κατσίκι να θηλάσει, αρμέγουν το υπόλοιπο «Πρωτόγαλα». Οι νοικοκυρές προσέχουν να μην αλλοιωθούν τα θρεπτικά συστατικά του. Γι αυτό το χρησιμοποιούν χωρίς ιδιαίτερη επεξεργασία.

Στην Λυσσαρέα και σέ ολόκληρη την Ορεινή Γορτυνία δύο συνταγές είναι γνωστές :

ΚΟΛΩΣΤΡΑ: Η Κολώστρα παρασκευάζεται μέ απλό τρόπο : Το Πρωτόγαλα βράζεται σε μεταλλικό σκεῦος μέχρι ναπάρει τη μορφή κρέμας. Σερβίρεται σκέτη ἤ μέ λίγη ζάχαρη ΣΚΟΡΚΟΦΙΝΙ: Το πρωτόγαλα τοποθετεῖται σέ ταψί καί ψήνεται στό φούρνο περίπου μισή ὥρα - μέχρι η επιφάνεια να ροδίσει. Σερβίρεται ζεστό. Άλλες Πληροφορίες( τιμές και σύνθεση (δες τα links) )

150ml: 42,00€ Colostrum (Υγρό Πρωτόγαλα) 125ml: 43,90€

Κασέρι με λεμόνι

Κασέρι με λεμόνι Υλικά:

  • 5 λίτρα γάλα
  • 3 λεμόνια [5 lemon -> 150 ml -> 25g Κιτρικό οξύ] [1γρ κιτρικό οξύ -> 10 γρ ξύδι]
  • Χοντρό αλάτι
  • Ελαιόλαδο για συντήρηση

Σκεύη:

  • τουλπάνι – τσαντίλα (ή μαξιλαροθήκη) για το στράγγισμα
  • τρυπητό
  • ένα κεσεδάκι από γιαούρτι ενός κιλού τρυπημένο στον πάτο (πολλές τρύπες με καρφί)
  • ένα όμοιο κεσεδάκι ατρύπητο

Παρασκευή:

  1. Στραγγίζουμε το γάλα και το βάζουμε να βράσει. Ανακατεύουμε κατά διαστήματα, για να μην κολλήσει.
  2. Παράλληλα, ετοιμάζουμε το χυμό των λεμονιών. Όταν το γάλα αρχίζει να φουσκώνει, ρίχνουμε το χυμό των λεμονιών ενώ συνεχίζουμε να ανακατεύουμε. Σβήνουμε το μάτι και ανακατεύουμε για λίγο ακόμα. Το γάλα ‘κόβει’ αμέσως σε μεγάλα κομμάτια.
  3. Βάζουμε στο νεροχύτη το τρυπητό και πάνω του απλώνουμε το τουλπάνι – τσαντίλα (ή μαξιλαροθήκη), το οποίο έχουμε βρέξει για να μην κολλήσει το τυρί.
  4. Αδειάζουμε εκεί μέσα το περιεχόμενο της κατσαρόλας. Πιάνουμε τις άκρες του τουλπανιού και ανεβοκατεβάζουμε ελαφρά τα χέρια μας για 2-3 λεπτά μέχρι να φύγει ο πολύς ορός. Μέσα στο τουλουμπάνι να έχουμε τυρόπηγμα έτσι ώστε να φτάνει μέχρι την μέση από το κεσεδάκι έτσι ώστε για να κάθεται το βάρος.
  5. Τοποθετούμε το τουλπάνι με το τυρί μέσα στο κεσεδάκι από το γιαούρτι που έχουμε τρυπήσει. Το πιέζουμε λίγο με το χέρι.
  6. Τακτοποιούμε κάπως το τουλπάνι ώστε να μην έχει πολλές ζάρες και τοποθετούμε από πάνω το δεύτερο ατρύπητο κεσεδάκι.
  7. Μέσα σ’ αυτό βάζουμε βάρος – μια πέτρα, ένα γεμάτο βάζο κ.α. – και το αφήνουμε έτσι 10-12 ώρες περίπου, να στραγγίσει καλά. Κατόπιν, αφαιρούμε το βάρος, βγάζουμε το ατρύπητο κεσεδάκι, τραβάμε το τουλπάνι και ελευθερώνουμε το τυρί. Σ’ ένα βαθύ πιάτο βάζουμε μια χουφτίτσα χοντρό αλάτι. Τοποθετούμε το τυρί πάνω στο αλάτι.
  8. Ρίχνουμε άλλη μια χουφτίτσα από πάνω. Καλύπτουμε με δεύτερο πιάτο και πάνω βάζουμε πάλι βάρος. Το αφήνουμε άλλες 10-12 ώρες.
  9. Κατόπιν το καθαρίζουμε-χωρίς πλύσιμο. Είναι έτοιμο ή να το φάμε ή να το αποθηκεύσουμε.
  10. Εμείς το συντηρούμε για 4-5 εβδομάδες βάζοντάς το μέσα σε ελαιόλαδο. Για να μην ξοδεύουμε πολύ λάδι, χρησιμοποιούμε πάλι ίδιου τύπου κεσεδάκι από γιαούρτι. Έτσι το κεφαλάκι του τυριού χωράει ακριβώς και χρειάζεται λίγο λάδι για να το καλύψει.
  11. Το αποθηκεύουμε σε δροσερό μέρος.
  12. Από τα 5 λίτρα γάλα παρασκευάζεται γύρω στα 650 γρ τυρί.

Παστερίωση ή όχι ΓάλαΠαστερίωσηΒουρκέλαΤυροκομία

Η παστερίωση γίνεται με θέρμανση στους 72 βαθμούς για 16-20 δευτερόλεπτα ή στους 60 βαθμούς για 30 λεπτά (link). Μια άλλη τεχνική είναι να το φτάσεις 60+, να κλείσεις το μάτι, και να το αφήσεις.

Το επόμενο στάδιο είναι η γρήγορη ψύξη.

Φρέσκο τυρί με ξύδι

Maskrpone

Τυροκόμηση

Συγκεντρώνω κάτω απο 8 λίτρα γάλα (για να χωράει στη κατσαρόλα) το φτάνω 60+, σβήνω, κλείνω καπάκι και όταν κρυώσει το βάζω στο ψυγείο. Την επόμενη πέρνω την πέτσα τη χτυπάω στο μίξερ και φτιάχνω βουτυράκι (στο ποτήρι το μεγάλο της μπύρας το γεμίζω μέχρι την μέση). Το γάλα το φτάνω πάλι στους 45+ και ρίχνω την μαγιά, ανακατευω καλά και το βάζω στο φούρνο για 3 ώρες στους 50 και μετά κλείνω φούρνο. Μετά απο 3 ώρες που έχω κλείσει τον φούρνο, το βγάζω και το βάζω στη τσαντίλα. Το στραγγίζω όλο το βράδυ και πετυχαίνω το καλύτερο στραγγιστό γιαουρτάκι ever.

Θα συγκεντρωθούν πληροφορίες απο την πρακτική και το παρών άρθρο θα αναβαθμίζεται συνεχώς.

Αναρί Τυροκομία

Κεφίρ ΚεφίρΤυροκομία

Μύκητας απο τον Τζαδήμα και τον Μίμη.

Ήξερα ότι αλκοολούχα ποτά φτιάχνεις από τα σταφύλια, τα κούμαρα, τα γκόρτσα και γενικά τα φρούτα και τα δημητριακά που περιέχουν σάκχαρα τα οποία με την αλκοολική ζύμωση μετατρέπονται σε αλκοόλη και διοξείδιο του άνθρακα.

Μόλις τώρα κοντά στα γεράματα έμαθα ότι αλκοολούχο ποτό και μάλιστα πολύ υγιεινό μπορείς να φτιάξεις και από γάλα (απαράδεκτη άγνοια για βλάχο).

Πιες Κεφίρ και κάνε κέφι.

Το Κεφίρ λοιπόν είναι προϊών αλκοολικής ζύμωσης της λακτόζης - σάκχαρο του γάλακτος που του δίνει ελαφρά γλυκιά γεύση - και φυσικά περιέχει αλκοόλη.

Πόση αλκοόλη περιέχει θα εξαρτάται πιστεύω από την περιεκτικότητα της λακτόζης στο γάλα, διάβασα για 1% έως 2%.

Κεφίρ λοιπόν και γειά μας.

gyras 20-03-2016

Χαλούμι Τυροκομία

Βούτυρο ΒούτυροΤυροκομία

Απο blog βρήκα το παρακάτω:

επιδει τα τελευταια 6 χρονια φτιαχνω τυρι,φετα,μυζηθρα,βουτυρο και λοιπα….βρηκα εναν ευκολο τροπο για να παρω το βουτυρο.Φτανω το γαλα σε θερμοκρασια παστεριωσεις δ.λ.δ 80 βαθμους και το αφηνω να κρυωσει{βαζω την κατσαρολα μεσα στο νεροχυτι με νερο για πιο γριγορα}.Σε μιση με μια ωρα εχει κρυωσει και το βαζω στο ψυγειο.Τ`αφηνω ολη την νυχτα και το πρωι περνω την πετσα που αφαιρειτε πολυ ευκολα μιας και εχει γινει σκληρη και παχια.Υστερα την βαζω στο μπλεντερ μαζι με παγωμενο νερο{αν χρειαστει ξανα ριχνω νερο κατα το χτυπημα}.το βουτυρο ανεβενει πανω,το μαζευω,το βαζω σε ενα μπολ η κατσαρολα{εγω χρησημοποιω κατσαρολα διωτι θα μου χρειαστει στην πωρεια}και ζυμωνω ριχνωντας παγωμενο νερο αδειαζοντας 2-3 φορες μεχρι να βγει το νερο σχεδον καθαρο.μετα βαζω το βουτυρο σε κατσαρολα{αν ειχα χρησημοποιησει μπολ}και βαζω στην φωτια.αποσυρω οταν πλεον θα εχουν σωθει τα νερα και μεινει μονο το βουτυρο.αδειαζω σε γιαλες,κλεινω καλα το καπακι και αναποδογυριζω.Αφηνω ετσι μεχρι να κρυωσει και το βουτυρο διατηρητε εως 2χρονια{μεχρι τοσο το`χω δοκιμασει..μπορει ομως και παραπανω}ακομα και εκτος ψυγειου χωρις να παθει το παραμικρο.ειναι πολυ απλη η διαδικασια…..συστηνω αναπιφυλακτα να το δοκιμασετε,καλη επιτυχια!!!!! sxolio